« ماهانيه » نام برده جايگاه آنها را فرارود مىشمارد « 1 » . فرقه‌شناسان ديگر ماهانيه را فرقه‌اى دوگانه‌گرا ( ثنوى ) دانسته‌اند كه با مارسيونيتان « 2 » پيوستگى نزديك داشته‌اند . بنا به نوشته ابو عيسى ورّاق « آنان كليساها و چليپاها داشتند و به مسيحيت گرايش داشتند » و مسيح را متعادل‌كننده ( معدل ) يعنى سومين موجود مىدانستند كه در ميان روشنايى و تاريكى قرار دارد و آفريدگار جهان است . آنان رياضت‌گرايى مارسيونيتان را كه از زناشويى و خوردن گوشت پرهيز مىكردند ، مطرود مىدانستند ، بنا به نوشتهء ورّاق دربارهء آنها همچنين روايت شده بود كه سه آخشيج بنيادى را تأييد مىكرده‌اند . شايد اين آخشيج‌هاى سه‌گانه همان آتش ، خاك و آب بودند كه كنثائيان و مزدك نيز آنها را قبول داشتند . اين فرقه به احتمال قوى تركه‌اى از كليساى مارسيونيت « 3 » بود كه بنا به معروف دست‌كم تا سده دهم در سرزمين فرارود بر جاى مانده بوده است . شاهدهايى در دست است كه كيش مارسيون « 4 » در خاور ايران سخت زير نفوذ دوگانه‌گرايى ( كيش ثنوى ) قرار گرفت . با اينكه گزارش ابو عيسى ورّاق نشان مىدهد كه سنتى موثق‌تر از آموزش‌هاى مارسيون نيز بجا مانده است « 5 » . به گونه‌اى دقيق‌تر شايد در ماهانيه در اثر آموزش‌هاى مزدكى به ويژه دگرگونىهايى پديد آمده است « 6 » . بدينسان مزدكيان كه مسلمانان پس از چيرگى بر ايران با آنها آشنا شدند

--> - اگر پهلوانى ندانى زبان * ورارود را ما ورا نهر دان ( اعلام معين ) . از اين پس در سراسر كتاب فرارود به جاى ما وراء النهر به كار مىرود . م . ( 1 ) . شهرستانى ص 193 از براى آگاهى يافتن درباره اين فرقه نيزنگ ابو عيسى ورّاق ، ص 217 - 220 . ( 2 ) . Marcionites , م . ( 3 ) . Marcionite , م . ( 4 ) . Marcionism , م . ( 5 ) . ابو عيسى وراق صص 220 - 215 . ( 6 ) . بايد يادآور شد كه بطى بر طبق نوشته باركنايى در عقيده‌هاى التقاطى خود از مسيحيان نيز متأثر بود و نشانه چليپايى كه او بر شانه چپ پيروان خود مىافكند در كيش بطى از آنها اقتباس شده بود . پيروانش مىگفتند كه چليپا رمز و كنايه ايست از مرز ميان پدر يا خداوند متعال در كيش بطى و جهان فرودين . پاگنان ص 222 . بنا به نوشته ورّاق برخى از مردمان كنتاييان را در شمار مسيحيان مىدانستند . اما عنصرهاى مسيحى در نظام كنتايى به گونه‌اى حاشيه‌وار پديدار مىشوند .